History — Chapter 4 (Part 1) — ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন আৰু অসমত জাতীয় জাগৰণ

১৮২৬ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰী।

১৮২৬ চনৰ পৰা ১৮৫৮ চনলৈ।

১৮৩৭ চনৰ পৰা।

১৮৭৩ চনত।

মিলন।

ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ দ্বাৰা প্ৰৱৰ্তিত ভূমি আৰু ৰাজহ ব্যৱস্থাৰ বিৰোধিতা কৰা।

১৯৩৩ চনৰ ৮ এপ্ৰিল।

পদ্মনাথ গোঁহাইবৰুৱা।

১৮৮৪ চনত জগন্নাথ বৰুৱাৰ নেতৃত্বত।

সভাপতি কুলধৰ চলিহা আৰু সম্পাদক নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ।

বিষ্ণুৰাম মেধি।

গোপীনাথ বৰদলৈ, ১৯৪৬ চনত।

সৰুপথাৰত ৰে'ল বগৰোৱাৰ অপৰাধত।

১৯৪৮ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত।

১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰ।

১৯৬০ চনৰ ২০ ছেপ্তেম্বৰ।

১৮৩৬ চনৰ পৰা অসমত চৰকাৰীভাৱে বাংলা ভাষাৰ প্ৰয়োগ কৰা হৈছিল। যাৰ ফলত স্কুল,অফিছ-কাছাৰী, আদালত সকলোতে বাংলা ভাষাৰে প্ৰচলন আছিল। কিন্তু অসমীয়া ভাষাক পুনৰ চৰকাৰৰ দ্বাৰা মান্যতা দিয়াবলৈ স্বদেশ প্ৰীতি আৰু জাতীয়তাবাদী ভাৱধাৰাৰে অনুপ্ৰাণিত এচাম শিক্ষিত লোকৰ নেৰানেপেৰা প্ৰচেষ্টা অব্যাহত ৰাখিছিল।কলিকতালৈ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে যোৱা অসমীয়া ছাত্ৰসকল একত্ৰিত হৈ অসমীয়া ভাষা- সাহিত্য উন্নয়নৰ অৰ্থে ১৮৭২ চনত "অসমীয়া লিটাৰেৰী ছ'চাইটী"ৰ জন্ম দিয়ে। আৰম্ভণিতে অনুষ্ঠানটোক নেতৃত্ব দিছিল দেৱীচৰণ বৰুৱা আৰু গুণগোবিন্দ ফুকনে। এই অনুষ্ঠানৰ প্ৰধান উদ্দেশ্য আছিল সাহিত্য চৰ্চা। কিন্তু সময় বাগৰাৰ লগে লগে অনুষ্ঠানটোত ৰাজনৈতিক চিন্তাৰো প্ৰকাশ ঘটিছিল। ১৮৭২ চনত সংগঠনৰ প্ৰসিদ্ধ সদস্য জগন্নাথ বৰুৱা আৰু মাণিক চন্দ্ৰ বৰুৱাই উক্ত ছ'চাইটিৰ তৰফৰ পৰা সেই সময়ৰ ভাইচৰয় লৰ্ড নৰ্থব্ৰুকক এখন স্মাৰক পত্ৰও প্ৰদান কৰিছিল। পত্ৰৰ যোগেদি অসমৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ উন্নয়ন আৰু অসম আৰু বংগৰ মাজত ৰে'ল সংযোগ স্থাপনৰ বাবে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ আৱেদন জনাইছিল। ১৮৮৫ চনলৈকে এই অনুষ্ঠানটো সক্ৰিয় হৈ আছিল।

১৮৮৮ চনত গঠন হোৱা অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভাৰ প্ৰকাশিত আলোচনীখনৰে নাম আছিল জোনাকী। এই জোনাকী আলোচনীয়ে অসমীয়া সাহিত্যত এক নৱজাগৰণৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ইয়াত প্ৰকাশিত কবিতা, প্ৰৱন্ধসমূহত লেখকসকলৰ জাতীয়তাবাদী চিন্তাৰ প্ৰতিফলন ঘটিছিল।

ব্ৰিটিছসকলৰ আগমনৰ ফলত অসমৰ থলুৱা উদ্যোগ আৰু বাণিজ্যত যি নেতিবাচক প্ৰভাৱ পৰিছিল সেই বিষয়ে জোনাকীয়ে সচেতনতা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। কনকলাল বৰুৱা আৰু কমলাকান্ত ভট্টাচাৰ্যই নিয়মীয়াকৈ অসমৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু প্ৰগতিৰ ধাৰা সম্পৰ্কীয় নিৱন্ধ প্ৰকাশ কৰিছিল।

লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ মোৰ দেশ, অসম সংগীত, বীণ বৰাগী; অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰীৰ বিভিন্ন ৰচনাই স্বদেশপ্ৰেমৰ ঢল বোৱাইছিল।

পদ্মনাথ গোহাঁইবৰুৱাৰ নেতৃত্বত ১৮৯৩ চনত আহোম সভা গঠন কৰা হৈছিল।আহোম জনগোষ্ঠীৰ ৰাজনৈতিক, অৰ্থনৈতিক, শৈক্ষিক আৰু সাংস্কৃতিক অৱনতিৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি এই সভা গঠন হৈছিল। আহোম জনগোষ্ঠীৰ মাজৰ পৰা কানিৰ প্ৰচলন নাইকিয়া কৰিবলৈও এই সভা যত্নপৰ হৈছিল। ১৯১০ চনত এই সভাক সদৌ অসম আহোম এছ’চিয়েছন নাম দিয়া হয়। এই এছ’চিয়েছনৰ এক উল্লেখযোগ্য ৰাজনৈতিক দাবী আছিল। আহোমসকলক চৰকাৰীভাৱে সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ৰ মৰ্যদা প্ৰদান কৰি তেওঁলোকৰ বাবে বিধান সভাত আসন সংৰক্ষণ কৰা আৰু পৃথক সমষ্টি গঠন কৰা। এই উদ্দেশ্যে ১৯৩০ আৰু ৪০ দশক দুটাত আহোম সভাই সক্ৰিয়ভাৱে দাবী তুলিছিল। ইয়াৰ পিছত এছ’চিয়েছনত বিভাজিত হৈ ক্ৰমাৎ দুৰ্বল হৈ পৰে।

আছাম এছ’চিয়েছনে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ ওচৰত উত্থাপন কৰা বিষয়সমূহ হৈছে 一

(i) পৌৰসভাত চৰকাৰী বিষয়া আৰু লোকেল ব’ৰ্ডত চাহ খেতিয়ক আধিপত্যৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।

(ii) আছাম এছ’চিয়েছনে স্থানীয় সমিতিসমূহৰ গণতান্ত্ৰিকৰণৰ দাবী উত্থাপন কৰিছিল।

(iii) বৰ্ধিত কৰ, চৰকাৰৰ শুল্ক ব্যৱস্থা আৰু কানিৰ প্ৰচলনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।

(iv) শিক্ষাৰ দিশত অসমক আগুৱাই নিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। সেই উদ্দেশ্যে আছাম এছ’চিয়েছনে কটন কলেজত অসমীয়া শিক্ষকৰ নিযুক্তি আৰু অসমত কাৰিকৰী শিক্ষানুষ্ঠান স্থাপনৰ হকে মাত মাতিছিল।

(v) ১৯১৮ চনত মন্টোগ’- ছেমছফৰ্ডৰ ৰিপৰ্টৰ আধাৰত প্ৰস্তাৱিত শাসন সংস্কাৰত অসমকো সামৰি লোৱাৰ বাবে দাবী তুলিছিল। সেই উদ্দেশ্যে দাবী উত্থাপনৰ বাবে সাতজনীয়া এটা সজাতী দল কলিকতালৈ গৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ আৰু প্ৰসন্ন কুমাৰ বৰুৱাই সেই দাবী লৈ লণ্ডনলৈও গৈছিল। আছাম এছ’চিয়েছনৰ হেঁচাতে অসম মন্টেগ’ ছেমচফৰ্ড সংস্কাৰ আঁচনিৰ অধীনত আহিল।

(vi) ১৯২০ চনত অসমত বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপনৰ বাবে দাবী তুলিছিল।

(vii) ১৯২১ চনৰ অসহযোগ আন্দোলনত আছাম এছ’চিয়েছনে সক্ৰিয়ভাৱে অংশ গ্ৰহণ কৰিছিল।

(viii) বংগ বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰি অসমক পূৱ বংগৰ পৰা পৃথক কৰিবলৈ ১৯০৭ চনত আছাম এছ’চিয়েছনে চৰকাৰৰ ওচৰত স্মাৰক পত্ৰ দাখিল কৰিছিল।

(ix) বিধান সভাত প্ৰতিনিধিত্বৰ দাবী তুলিছিল।

অসমত ১৯২০-২১ চনৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা অসহযোগ আন্দোলনত বহু কেইজন গণ্যমান্য ব্যক্তি জড়িত হৈ আছিল।

১৯২১ চনৰ জুন মাহত অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটি গঠন হোৱাৰ পিছতে অসমত অসহযোগ আন্দোলনৰ জোৰ বাঢ়িবলৈ ধৰিলে আৰু অতি সোনকালেই ই সৰ্বভাৰতীয় আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰিল। সেই সময়ত অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটিৰ সভাপতি আৰু সম্পাদক ক্ৰমে কুলধৰ চলিহা আৰু নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈয়ে আন্দোলনটোৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগৱঢ়াইছিল।

চন্দ্ৰনাথ শৰ্মা, হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা, অমিয় কুমাৰ দাস, মহিবুদ্দিন আহমেদ আদিৰ নেতৃত্বত অসমৰ যুৱকসকলে চৰকাৰী শিক্ষানুষ্ঠানসমূহ বৰ্জন কৰি এই আন্দোলনত অংশ গ্ৰহণ কৰিছিল।

তাৰোপৰি লক্ষীধৰ শৰ্মা, ৰোহিনীকান্ত হাতীবৰুৱা, বিমলাকান্ত বৰুৱা, কনক চন্দ্ৰ বৰুৱা, বেণুধৰ শৰ্মা, তিলক শৰ্মা আদিৰ দৰে স্বনামধন্য ব্যক্তিও এই আন্দোলনৰ বাটকটীয়া হৈ জনতাক নেতৃত্ব দিছিল।

ছাত্ৰসকলক অনুসৰণ কৰি নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ, তৰুণ ৰাম ফুকন, কুলধৰ শৰ্মা, বিষ্ণুৰাম মেধি আদি উকিলসকলেও ওকালতি ত্যাগ কৰি আন্দোলনত ভাগ লৈছিল।

আইন অমান্য আন্দোলনক ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত এক বৃহৎ আন্দোলনলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাত স্কুল-কলেজত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি থকা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে যথেষ্ঠ অৰিহণা আগবঢ়াইছিল।সেয়ে ইংৰাজ চৰকাৰে ছাত্ৰসকলক এই আন্দোলনৰ পৰা বিৰত ৰাখিবলৈ বিভিন্ন ব্যৱস্থা কৰিছিল। ১৯৩০ চনত কানিংহাম চাৰ্কুলাৰ তেনে এক ব্যৱস্থাৰে অংশ আছিল। কানিংহাম চাৰ্কুলাৰে জাৰি কৰি ছাত্ৰ আৰু তেওঁলোকৰ অভিভাৱকসকলক আন্দোলনত অংশ লোৱাৰ পৰা বিৰত ৰাখিছিল। চৰকাৰে দোষী সাব্যস্ত হোৱা সকলক জৰিমণা বিহাৰ লগতে ছাত্ৰ বৃত্তিৰ পৰা তেওঁলোকক বঞ্চিত কৰা হ'ব বুলি ঘোষণা জাৰি কৰিছিল। চৰকাৰৰ এই প্ৰৰোচনামূলক কাৰ্যই ছাত্ৰসকলক আন্দোলনত অংশ গ্ৰহণ কৰিবলৈ উৎসাহিতহে কৰিছিল।

স্বাধীনতাৰ ঠিক পিছতে উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলে সীমান্ত সমস্যাৰ সন্মুখীন হ'ব লগীয়া হৈছিল। ১৯৪৭ চনৰ দেশ বিভাজনে ভাৰতবৰ্ষৰ আন আন অঞ্চলৰ লগত উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ যোগাযোগ বিঘ্নিত কৰিছিল। মাত্ৰ ১২ কিঃমিঃ বহল সংকীৰ্ণ স্থলভাগে উত্তৰৃ-পূৱক ভাৰতৰ অন্য প্ৰান্তৰ লগত সংযোগ কৰি ৰাখিছিল। বিভাজনৰ পিছত পশ্চিমবংগ আৰু অসমৰ মাজৰ ৰেলপথ আৰু পথপৰিবহন হঠাৎ পূৱ পাকিস্তানৰ অন্তৰ্গত হৈ পৰিছিল। বিভাজনৰ বাবে বংগ, অসম আৰু আৰাকান অঞ্চলৰ মাজত চলি থকা অৰ্থনৈতিক বাণিজ্যত বাধা আহি পৰিছিল। ইয়াৰ আগতে অঞ্চলটোত কৃষি শিল্পজাত সামগ্ৰী, চাহ, নীল, মৰাপাট, ৰেচম আদিৰ আন্তৰ্জাতিক বাণিজ্যৰ প্ৰচলন আছিল। কিন্তু বিভাজনৰ পিছত আন্তৰ্জাতিক বাণিজ্য বিসৰ্জন দি দেশীয় বাণিজ্যতহে মনোনিৱেশ কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰিও উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ ভৌগোলিক পুনৰগঠন আৰু অনুপ্ৰৱেশকাৰী সমস্যাও দেখা দিছিল। ১৯৬২ চনত চীনৰ ভাৰত আক্ৰমণে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ নিৰাপত্তাৰ প্ৰতি প্ৰচণ্ড ভাবুকি কঢ়িয়াই আনিছিল।

১৯২৩ চনত কৰিমগঞ্জত আৰু তাৰ পিছত তিতাবৰত অন্য এক কৃষি গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ প্ৰতিষ্ঠাই অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আৰম্ভণি পদক্ষেপ আছিল। এই কেন্দ্ৰসমূহে যদিও গৱেষণা আৰু প্ৰশিক্ষণ আবিৰামভাৱে চলাই গৈছিল তথাপি এখন সুকীয়া কৃষি আৰু পশু মহাবিদ্যালয়ৰ আৱশ্যকীয় হৈ পৰিছিল। তাৰে পৰিপ্ৰেক্ষিতত বৰদলৈ মন্ত্ৰীসভাৰ দিনত ১৯৪৮ চনত নগাঁৱত অসম পশু মহাবিদ্যালয় আৰু যোৰহাটত অসম কৃষি মহাবিদ্যালয় স্থাপন কৰা হৈছিল। এই দুয়োখন মহাবিদ্যালয় সামৰি ১৯৬৯ চনত অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপন কৰা হয়। অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয় উত্তৰ-পূৱৰ একমাত্ৰ আৰু প্ৰথম বৃত্তিমুখী বিশ্ববিদ্যালয়।

ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ প্ৰথমখন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় স্থাপন কৰা হৈছিল।১৯০০ চনত ডিব্ৰুগড়ত ডঃ জন বেৰী হোৱাটৰ ৫০,০০০ টকাৰ অনুদানৰ পুঁজিৰে "বেৰী হোৱাইট মেডিকেল স্কুল" স্থাপন হৈছিল। ডঃ জন বেৰী হোৱাট আছিল লখিমপুৰৰ চিভিল ছাৰ্জন। ১৯১০ চনত এই চিকিৎসা বিদ্যালয়খনৰ বাবে ইংলেণ্ডৰ পৰা দুটা এক্স-ৰে মেচিন আমদানি কৰি অনা হৈছিল আৰু ৰেডিঅলজী বিভাগ আৰম্ভ কৰা হৈছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত এই বিদ্যালয়খনৰ ওচৰৰে এখন চিকিৎসালয়ৰ চৌহদলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হৈছিল। যিখন যুদ্ধৰ সময়ত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সৈন্য বাহিনীয়ে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰ তাৰিখে এই বিদ্যালয়খনক আনুষ্ঠানিকভাৱে "অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়" নামেৰে নামাংকিত কৰা হয়।

১৮৩৬ চনৰ পৰা অসমত চৰকাৰীভাৱে বাংলা ভাষাৰ প্ৰয়োগ কৰা হৈছিল। যাৰ ফলত স্কুল, অফিছ-কাছাৰী, আদালত সকলোতে বাংলা ভাষাৰে প্ৰচলন আছিল। কিন্তু স্বদেশ প্ৰীতি আৰু জাতীয়তাবাদী ভাৱধাৰাৰে অনুপ্ৰাণিত এচাম শিক্ষিত লোকৰ নেৰা-নেপেৰা প্ৰচেষ্টাৰ ফলত ১৮৭৩ চনত অসমীয়া ভাষাক পুনৰ চৰকাৰে মান্যতা দিয়ে। তৎসত্বেও বাংলা ছপাশালত অসমীয়া ভাষাৰ স্বতন্ত্ৰতাৰ ওপৰত আক্ৰমণ ১৮৮০-৮৫ চনলৈকে চলিয়ে আছিল। বাংলা ভাষাৰ আগ্ৰাসন বিৰুদ্ধে আৰু অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্য উন্নয়নৰ হকে সেই সময়ৰ কলিকতাত থকা অসমীয়া ছাত্ৰসকলে পুনৰ সংগঠিত হোৱাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। সেই উদ্দেশ্যে ১৮৮৮ চনত অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভা (অঃ ভাঃ উঃ সাঃ) গঠিত হৈছিল। এই সভা গঠনত উদ্যোগ লোৱা ছাত্ৰসকল আছিল হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী, লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা, কনক লাল বৰুৱা, চন্দ্ৰ কুমাৰ আগৰৱালা আৰু ৰমাকান্ত বৰকাকতি।

এই সভাই অসমীয়াসকলৰ মাজত একতা আৰু জাতীয়তাবাদ গঢ়ি তুলিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। এই সভাই অসমীয়া ভাষাৰ এক শক্তিশালী বিজ্ঞানসন্মত উত্তৰণৰ লগতে অসমৰ সকলো পাঠশালাত পৰিশুদ্ধ আৰু উন্নতমানৰ ব্যাকৰণ প্ৰয়োগৰ বাবে প্ৰদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছিল। তদুপৰি এই সভাই অন্যান্য ভাষাৰ উল্লেখনীয় পুথিসমূহ অসমীয়া ভাষালৈ অনুবাদ কৰাৰ কামো হাতত লৈছিল। এই সভাৰ প্ৰচেষ্টাতে হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাই "হেমকোষ" প্ৰকাশৰ কাম হাতত লৈছিল।

"অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভা"ই বুৰঞ্জী, সংস্কৃত, সাহিত্য আৰু ভাষা সম্পৰ্কে নিজৰ মাজতে বৌদ্ধিক আলোচনা অব্যাহত ৰখিছিল আৰু অসমৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত ইয়াৰ শাখা প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে চেষ্টা চলাইছিল।

তাৰোপৰি এই সভাৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত আলোচনী "জোনাকী"য়ে অসমত এটা নতুন যোগৰ সূচনা কৰিছিল।

অসম ছাত্ৰ সন্মিলন ১৯১৬ চনত গঠন হৈছিল। গুৱাহাটীত বহা ইয়াৰ প্ৰথমখন অধিৱেশনত সভাপতিত্ব কৰিছিল লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাদেৱে। এই সন্মিলনৰ মুখ্য উদ্দেশ্য আছিল অসমীয়া ভাষাৰ উন্নতি সাধন কৰা।

ছাত্ৰ সন্মিলনে অসমৰ বিভিন্ন বিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰসকলৰ লগত মত আদান-প্ৰদান কৰি এক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।

এই সন্মিলন প্ৰথম অৱস্থাত ৰাজনীতিৰ লগত জড়িত নাছিল যদিও পিছলৈ দেশৰ জাতীয় আন্দোলনত সক্ৰিয়ভাৱে অংশ গ্ৰহণ কৰিছিল।

ছাত্ৰ সন্মিলনৰ মুখ্য় পত্ৰ আছিল মিলন। ইয়াত প্ৰকাশিত বিভিন্ন প্ৰৱন্ধ লেখা আদিয়ে অসমৰ শিক্ষা, সাহিত্য-সংস্কৃতি, সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি আৰু জাতীয় চেতনা গঢ় দিয়াত যথেষ্ঠ অৱদান আগবঢ়াইছিল।

ছাত্ৰ সন্মিলনৰ বাৰ্ষিক অধিৱেশনসমূহত বিখ্যাত সাহিত্যিক, চিন্তাবিদ, ৰাজনীতিবিদ সকলে অংশ গ্ৰহণ কৰি জ্ঞানসমৃদ্ধ আৰু জাতীয়তাবাদেৰে পুষ্ট বক্তৃতাৰে জনসাধাৰণক আকৰ্ষিত কৰিছিল। সেইসকলৰ ভিতৰত লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা, পদ্মনাথ গোঁহাইবৰুৱা, আচাৰ্য প্ৰফুল্ল চন্দ্ৰ ৰায়, কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ ইত্যাদিয়ে প্ৰধান।

১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে কৃষকৰ বিভিন্ন সমস্যা সমাধানৰ অৰ্থে তেজপুৰত ৰায়ত সভা আৰু নগাঁৱত ৰায়ত সভা গঠন কৰা হৈছিল।

ৰায়ত সভাৰ উদ্দেশ্য আছিল 一

(ক) গ্ৰেজিং কৰ বন্ধ কৰা,

(খ) মাটিৰ খাজানা হ্ৰাস কৰা,

(গ) পূৰ্ৱ বংগৰ পৰা হোৱা প্ৰব্ৰজন ৰোধ কৰা।

ৰায়ত সভাৰ ভূমিকাঃ一

ৰায়ত সভাই অসমত ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ দ্বাৰা প্ৰৱৰ্তিত নতুন ভূমি নীতি আৰু ৰাজহ ব্যৱস্থাৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। অৱশ্যে ১৮৬১-১৮৯৩ চনলৈ ভূমি ৰাজহৰ প্ৰতিবাদত কৃষকৰ দ্বাৰা উত্তৰ কামৰূপকে ধৰি অন্য ঠাইত হোৱা প্ৰতিবাদত ৰায়ত সভাই কোনো ভূমিকা লোৱা নাছিল।

১৯৩০-৩৪ চনৰ আইন আন্দোলনৰ সময়ত অসম কংগ্ৰেছ সমিতিৰ তত্ত্বাৱধানত অসমত ৰায়ত সভাসমূহ পুনৰ সক্ৰিয় হৈ উঠিছিল। এইবিলাকৰ ভিতৰত নদুৱাৰ, ছয়দুৱাৰ, শিৱসাগৰ আৰু দৰংৰ ৰায়ত সভাবোৰ উল্লেখযোগ্য। আইন আন্দোলনৰ কাৰ্যসূচীৰ আৰ্হিত অসমত ৰায়ত সভাই ৫০% ভূমিৰ ৰাজহ হ্ৰাস কৰাৰ বাবে দাবী জনাইছিল।

১৯৩৪ ৰ পৰা ১৯৩৯ চনৰ ভিতৰত অসমত প্ৰায় ৩০০ খন ৰায়ত সভা গঢ়ি উঠিছিল।কংগ্ৰেছ মন্ত্ৰীসভা গঠন হোৱাত ১৯৩৯ চনৰ পৰা অসমত ৰায়ত সভাসমূহৰ কাম-কাজ নোহোৱা হৈ পৰিল আৰু বিভিন্ন অঞ্চলৰ ৰায়ত সভাসমূহ কংগ্ৰেছ সমিতিত বিলীন হৈ পৰিল।

যোৰহাট সাৰ্বজনিক সভাৰ উদ্দেশ্যসমূহ হ'ল 一

(ক) ৰাইজৰ আশা, আকাংক্ষাৰ বিষয়ে চৰকাৰক অৱগত কৰা,

(খ) চৰকাৰৰ উদ্দেশ্য নীতি জনসাধাৰণক বুজোৱা,

(গ) জনসাধাৰণৰ অৱস্থাৰ উন্নতি সাধন কৰা।

যোৰহাট সাৰ্বজনিক সভাৰ কাৰ্যাৱলীসমূহ হ'ল 一

(ক) ১৮৮৬ চনৰ চৰকাৰৰ ভূমি ৰাজহ ব্যৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰিছিল।

(খ) ১৮৯২-৯৩ চনৰ সভাই কৃষক সমাজৰ লগত একেলগে বৰ্ধিত কৰৰ বিৰোধ কৰিছিল।

3)(গ) ১৮৯৩ চনৰ সভাই ৰাজকীয় কানি আয়োগৰ ওচৰত এখন স্মাৰক পত্ৰ দাখিল কৰি অসমৰ পৰা কানিৰ প্ৰচলন ক্ৰমান্বয়ে উঠাই দিবলৈ অনুৰোধ কৰিছিল।

১৯০৫ চনৰ বংগ ভংগৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। পূৰ্ববংগৰ সৈতে অসমক সাঙুৰিলে অসমৰ ভৱিষ্যত বিপদাপন্ন হ'ব বুলি মতামত আগবঢ়াইছিল। পিছলৈ অৱশ্যে চৰকাৰৰ প্ৰৰোচনাত পৰি সভাপতি জগন্নাথ বৰুৱাই বংগ ভংগৰ বিৰোধী মনোভাৱ ত্যাগ কৰিছিল। এই সভাই নতুন প্ৰদেশত অসমীয়াৰ অধিকাৰ সংৰক্ষণ কৰিবলৈ দাবী জনাইছিল।

১৯০৩ চনত জন্মলাভ কৰা আছাম এছ’চিয়েচনে ৰাইজৰ মুখ্য় পত্ৰ হিচাপে পোনপ্ৰথমে সেৱা আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে ই প্ৰত্যক্ষ আৰু সক্ৰিয়ভাৱে চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে কাৰ্যপন্থা লোৱা নাছিল। ই শান্তিপূৰ্ণভাৱে, সাংবিধানিক আৰু প্ৰশাসনীয় সংস্কাৰৰ মাধ্যমেৰে ৰাইজৰ সমস্যাসমূহ সমাধানৰ দাবী তুলিছিল। আছাম এছ’চিয়েচনৰ কেইবা জনো সদস্য আইন সভাৰ সদস্য হোৱাৰ বাবে সভাৰ প্ৰস্তাৱসমূহ আইনসভাত কাৰ্যকৰী কৰাৰ সুবিধা পাইছিল। এই অনুষ্ঠানটোৰ উল্লেখযোগ্য কাম-কাজসমূহ হৈছে 一

(i) পৌৰসভাত চৰকাৰী বিষয়া আৰু লোকেল ৱ’ৰ্ডত চাহ খেতিয়ক আধিপত্যৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।

(ii) আছাম এছ’চিয়েচনে স্থানীয় সমিতিসমূহৰ গণতান্ত্ৰিককৰণৰ দাবী উত্থাপন কৰিছিল।

(iii) বৰ্ধিত কৰ, চৰকাৰৰ শুল্ক ব্যৱস্থা আৰু কানিৰ প্ৰচলনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।

(iv) শিক্ষাৰ দিশত অসমক আগুৱাই নিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। সেই উদ্দেশ্যে আছাম এছ’চিয়েচনে কটন কলেজত অসমীয়া শিক্ষকৰ নিযুক্তি আৰু অসমত কাৰিকৰী শিক্ষানুষ্ঠান স্থাপনৰ হকে মাত মাতিছিল।

(v) ১৯১৮ চনৰ মন্টোগ’- ছেমছফৰ্ডৰ ৰিপৰ্টৰ আধাৰত প্ৰস্তাৱিত শাসন সংস্কাৰত অসমকো সামৰি লোৱাৰ বাবে দাবী তুলিছিল। সেই উদ্দেশ্যে দাবী উত্থাপনৰ বাবে সাতজনীয়া এটা সঁজাতী দল কলিকতালৈ গৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত নৱীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ আৰু প্ৰসন্ন কুমাৰ বৰুৱাই সেই দাবীলৈ লণ্ডনলৈও গৈছিল। আছাম এছ’চিয়েচনৰ হেচাঁতে অসম মন্টেগ’ ছেমচফৰ্ড সংস্কাৰ আঁচনিৰ অধীনত আহিল।

(vi) ১৯২০ চনত অসমত বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপনৰ বাবে দাবী তুলিছিল।

(vii) ১৯২১ চনৰ অসহযোগ আন্দোলনত আছাম এছ’চিয়েচনে সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।

(viii) বংগ বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰি অসমক পূৱ বংগৰ পৰা পৃথক কৰিবলৈ ১৯০৭ চনত আছাম এছ’চিয়েচনে চৰকাৰৰ ওচৰত স্মাৰকপত্ৰ দাখিল কৰিছিল।

(ix) বিধানসভাত প্ৰতিনিধিত্বৰ দাবী তুলিছিল।

অসম প্ৰদেশত কংগ্ৰেছ কমিটিৰ জন্মঃ

ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে ১৮৮৫ চনত জন্ম লাভ কৰিছিল। ভাৰতৰ অন্য ৰাজ্য়ৰ দৰে অসমতো বিভিন্ন অনুষ্ঠানৰ পৰা অহা প্ৰতিনিধিসকলে জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনসমূহত অংশ গ্ৰহণ কৰি আহিছিল।

অসমত আছাম এছ’চিয়েচনে কংগ্ৰেছৰ লগত বিলীন হৈ সৰ্বভাৰতীয় ৰাজনীতিত অংশ ল'বলৈ অগ্ৰসৰ হৈছিল। আছাম এছ’চিয়েচনৰ কিছুসংখ্যক সদস্যই প্ৰথমৰে পৰা অনুষ্ঠানটোক কংগ্ৰেছৰ প্ৰাদেশিক কমিটিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ বিপৰীতে আন একাংশই তাৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। তথাপিও সেই সময়ত কংগ্ৰেছ নীতি আদৰ্শ আৰু কাৰ্যপন্থাই মধ্যবিত্ত অসমীয়া সকলক বাৰুকৈ আকৰ্ষিত কৰিছিল।

আছাম এছ’চিয়েচনক কংগ্ৰেছ সংগঠনৰ ৰূপ দিবলৈ ১৮ এপ্ৰিল ১৯২১ চনত ছৱিলাল উপাধ্যায়ৰ পৌৰহিত্য়ত এখন বিশেষ অভিৱেশন অনুষ্ঠিত কৰা হয়। সেই বছৰৰে জুন মাহত নৱীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ, ছৱিলাল উপাধ্যায়, কৃষ্ণকান্ত ভট্টাচাৰ্যৰ উদ্যোগত অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটি গঠন কৰা হয়।

অসম প্ৰদেশত কংগ্ৰেছ কমিটিৰ ভূমিকাঃ

১৯২০ চনত নাগপুৰত অনুষ্ঠিত হোৱা জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনত ভাষাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ৰাজ্য পুনৰ গঠনৰ প্ৰস্তাৱ গৃহীত হৈছিল। কংগ্ৰেছ এই নীতিয়ে অসমৰ জাতীয়তাবাদীসকলক বাৰুকৈ উৎসাহিত কৰিছিল। ১৯২১ চনত অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটিৰ তত্ত্বাৱধানত মহাত্মা গান্ধীক অসমত অসহযোগ আন্দোলনৰ প্ৰচাৰ চলাবলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল। সেই বছৰৰ আগষ্ট মাহত মহাত্মা গান্ধীৰ অসম ভ্ৰমণে নৱগঠিত কংগ্ৰেছ কমিটিখনৰ মাজত এক আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰিলে। ফলত আন্দোলনটো অসমত চৌদিশে বিয়পি পৰিল। অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটিয়ে ১৯২৬ চনত পাণ্ডুত জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ৪১ তম বাৰ্ষিক অধিৱেশন আয়োজন কৰিছিল।

১৯৪৬ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত বৃহৎ জয়েৰে কংগ্ৰেছে সংখ্যা গৰিষ্ঠতা লাভ কৰিছিল আৰু লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ অসম প্ৰদেশৰ প্ৰথমজন প্ৰধানমন্ত্ৰীৰূপে নিৰ্বাচিত হৈছিল।

যেতিয়া কেবিনেট মিছনে অসমক পূৱ বংগৰ লগত সন্নিৱিষ্ট কৰি গোট-গ (Group-C) গঠন কৰিব বিচাৰিছিল, সেই সময়ত গোপীনাথ বৰদলৈৰ নেতৃত্বত অসমত ইয়াৰ বিৰুদ্ধে তীব্ৰ প্ৰতিবাদ হৈছিল আৰু সেই প্ৰতিবাদক মহাত্মা গান্ধীয়েও সমৰ্থন জনাইছিল। তাৰে পৰিপ্ৰেক্ষিতত অসম পূৱ বংগৰ লগত চামিল নোহোৱাকৈ থাকিল।

স্বদেশী আন্দোলনৰ সময়ত অসমৰ ভূমিকা উল্লেখ কৰা হ'ল一

(i) ১৮৮৪ চনত জগন্নাথ বৰুৱাৰ নেতৃত্বত গঠন হোৱা যোৰহাট সাৰ্বজনিক সভাই বংগ ভংগৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। পূৰ্ববংগৰ সৈতে অসমক সাঙুৰিলে অসমৰ ভৱিষ্যত বিপদাপন্ন হ'ব বুলি মতামত আগবঢ়াইছিল। পিছলৈ অৱশ্যে চৰকাৰৰ প্ৰৰোচনাত পৰি সভাপতি জগন্নাথ বৰুৱাই বংগভংগ বিৰোধী মনোভাৱ ত্যাগ কৰিছিল। এই সভাই নতুন প্ৰদেশত অসমীয়াৰ অধিকাৰ সংৰক্ষণ কৰিবলৈ দাবী জনাইছিল।

(ii) ১৯০৩ চনত মাণিক চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ নেতৃত্বত গঠিত হোৱা আছাম এছ’চিয়েচনেও বংগ বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। এই ক্ষেত্ৰত, অসমক পূৱ বংগৰ পৰা পৃথক কৰিবলৈ ১৯০৭ চনত আছাম এছ’চিয়েচনে চৰকাৰৰ ওচৰত স্মাৰকপত্ৰ দাখিল কৰিছিল।

(iii) পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা, অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰী, ত্ৰিগুণা বৰুৱা, ৰক্তিম বৰা প্ৰমুখ্যে বহুকেইজন স্বনামধন্য ব্যক্তিয়ে আৰম্ভণিৰে পৰা বংগ বিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰি আহিছিল।তেওঁলোকে অসমত ইয়াৰ বিৰুদ্ধে প্ৰচাৰ চলাইছিল।

(iv) অসমৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ ধুবুৰী, গৌৰীপুৰ, গোৱালপাৰা, গুৱাহাটী, তেজপুৰ, ডিব্ৰুগড় আদি নগৰত এই আন্দোলনৰ প্ৰভাৱ পৰিছিল। অসমকেশৰী অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰী আৰু গোবিন্দ লাহিড়ীয়ে গুৱাহাটীৰ ছাত্ৰসকলৰ মাজত বিদ্ৰোহী সংগঠনৰ জন্ম দিছিল।তেওঁলোকে অসমত স্বদেশী বস্তুসমূহৰ ব্যৱহাৰৰ পক্ষে প্ৰচাৰ চলাইছিল। তাৰ ফলস্বৰূপে অসমৰ মানুহে নিমখৰ সলনি খাৰ, বেনাৰসৰ চেনী, থলুৱা এড়ী, মুগা, কপাহী আৰু খাদী বস্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।

(v) গুৱাহাটীত এদল ছাত্ৰই সপ্তাহত দুদিন জাহাজঘাটত কুলীৰ কাম কৰি উপাৰ্জন কৰা ধন স্বদেশী আন্দোলনলৈ দান দিছিল।

(vi) অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰীয়ে "বন্দিনী ভাৰত" নামৰ এখন বিদ্ৰোহী নাটকৰ জৰিয়তে আন্দোলনৰ প্ৰচাৰ চলাইছিল। অৱশ্যে পুলিচে এই নাটকৰ পাণ্ডুলিপি তেওঁৰ পৰা বাজেয়াপ্ত কৰে। ক্ষুদীৰাম বসু, বাৰীন্দ্ৰ ঘোষ, উল্লাস কৰ দত্তৰ লগত যোগাযোগ কৰি সেৱা সংঘ নামৰ এটা বিপ্লৱী সংগঠন জন্ম দিছিল।

(vii) ১৯০৬ চনৰ ৭ চেপ্তেম্বৰত ব্ৰিটিছ বিষয়া ব্যামফিল্ড ফুলাৰক হত্যাৰ উদ্দেশ্যে গুৱাহাটী-শ্বিলং পথত এটা বোমা পুতিছিল। পুলিচে সম্ভেদ পাই অম্বিকাগিৰীক আটক কৰে আৰু ১৯১৪ চনলৈকে বৰপেটাত অন্তৰীণ বন্দী হিচাপে থাকিব লগা হৈছিল।

(viii) ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ জনতাক এই আন্দোলনৰ প্ৰভাৱ পৰা আঁতৰাই কৰি ৰাখিবলৈ কিছুমান সা-সুবিধা প্ৰদান কৰিছিল一

Ø অসমীয়া ভাষা সাহিত্য কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এন্ট্ৰেন্স পৰীক্ষাৰ পাঠ্যক্ৰমত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা।

Ø কটন কলেজৰ সকলো বিভাগতে স্নাতক মহলাৰ শ্ৰেণীৰ ব্যৱস্থা কৰা।

Ø ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত মৌজাদাৰী ব্যৱস্থাৰ পুনৰ প্ৰয়োগ কৰা।

Ø মাটিত কুৰিদফীয়া বন্দোৱস্তিৰ প্ৰৱৰ্তন কৰা।

(ix) ইয়াৰ উপৰিও সুৰমা ভেলী এছ’চিয়েচনৰ নেতৃত্বত সুৰমা উপত্যকাত এই আন্দোলন যথেষ্ঠ জনপ্ৰিয়হৈ পৰিছিল। ফলস্বৰূপে শ্ৰীহট্ট, হৰিগঞ্জ, শ্ৰীমংগল, লখাই, কৰিমগঞ্জ, শিলচৰ আদি ঠাইত জাতীয় বিদ্যালয় স্থাপন কৰা হৈছিল।

ভাৰতীয় স্বাধীনতা অন্দোলনৰ ইতিহাসত অসহযোগ আন্দোলন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অধ্যায়। ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ নেতৃত্বত ১৯২০ চনৰ পৰা ১৯২২ চনলৈ এই আন্দোলন চলিছিল। এই আন্দোলনে অসমখনকো বাৰুকৈ প্ৰভাৱিত কৰিছিল।

(i) বিশেষকৈ ১৯২১ চনৰ জুন মাহত অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটি গঠন হোৱাৰ পিছতে অসমত এই আন্দোলনৰ জোৰ বাঢ়িল আৰু অতি সোনকালেই ই সৰ্বভাৰতীয় আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰিল। সেই সময়ত অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটিৰ সভাপতি আৰু সম্পাদক আছিল। ক্ৰমে কুলধৰ চলিহা আৰু নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ।

(ii) ১৯২১ চনত মহাত্মা গান্ধীৰ অসম আগমনে এই আন্দোলনক অধিক জনপ্ৰিয় কৰি তোলে। গান্ধীজীৰ আহ্বানক্ৰমে জনসাধাৰণে বিদেশী বস্ত্ৰ আৰু সা-সামগ্ৰী বৰ্জন কৰি সেইবোৰ একেলগে গোটাই জুই লগাই দিছিল।

(iii) চন্দ্ৰনাথ শৰ্মা, হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা, অমিয় কুমাৰ দাস, মহিবুদ্দিন আহমেদ আদিৰ নেতৃত্বত অসমৰ যুৱকসকলে চৰকাৰী শিক্ষানুষ্ঠানসমূহ বৰ্জন কৰি এই আন্দোলনত অংশ গ্ৰহণ কৰিছিল। তাৰোপৰি লক্ষীধৰ শৰ্মা, ৰোহিনীকান্ত হাতীবৰুৱা, বিমলাকান্ত বৰুৱা, কনক চন্দ্ৰ বৰুৱা, বেণুধৰ শৰ্মা, তিলক শৰ্মা আদিৰ দৰে স্বনামধন্য ব্যক্তিও এই আন্দোলনৰ বাটকটীয়া হৈ জনতাক নেতৃত্ব দিছিল।

(iv) ছাত্ৰসকলক অনুসৰণ কৰি নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ, তৰুণ ৰাম ফুকন, কুলধৰ শৰ্মা, বিষ্ণুৰাম মেধি আদি উকিলসকলেও ওকালতি ত্যাগ কৰি আন্দোলনত ভাগ লৈছিল।

(v) আন্দোলনৰ প্ৰভাৱত গুৱাহাটী, যোৰহাট, নলবাৰী, তেজপুৰ শিৱসাগৰ, নগাঁও, কৰিমগঞ্জ আদি বিভিন্ন অঞ্চলত এই আন্দোলনৰ প্ৰভাৱত জাতীয় শিক্ষানুষ্ঠান গঢ়লৈ উঠিছিল। ১৯২১ চনত গুৱাহাটীত প্ৰথম জাতীয় শিক্ষানুষ্ঠান “তিলক সোঁৱৰণী স্কুল” প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।

(vi) এই আন্দোলনৰ ফলত অসমত কানিৰ প্ৰচলন একেবাৰে কমি গৈছিল আৰু তাৰ প্ৰভাৱত চৰকাৰৰ সংগৃহীত ৰাজহৰ পৰিমাণো কমি আহিছিল।

(vii) এই আন্দোলনৰ ফলত অসমত খাদী বস্ত্ৰৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধিৰ লগতে চাহিদাও বৃদ্ধি পাইছিল।

(viii) অসমৰ বিভিন্ন চাহ বাগানত নিয়োজিত হৈ থকা বনুৱাসকলে তেওঁলোকৰ ওপৰত চলা ঔপনিৱেশিক শাসন আৰু শোষণৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ জনাইছিল। তেওঁলোকে কেইবাটাও হৰতাল পালন কৰি কাম-কাজ বন্ধ কৰি দিছিল। ১৯২১ চনত কৰিমগঞ্জ চৰাগোলা আৰু লংগাই উপত্যকাৰ প্ৰায় ৮০০০ বনুৱাই কংগ্ৰেছৰ নেতৃত্বত একেলগ হৈ ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। পিছত মালিক পক্ষই তেওঁলোকৰ ওপৰত হেঁচা প্ৰয়োগ কৰাৰ ফলত তেওঁলোক আন্দোলনৰ পৰা আঁতৰি আহিছিল।

ইংৰাজ চৰকাৰৰ সমগ্ৰ প্ৰশাসন ব্যৱস্থাটো অচল কৰিবলৈ মহাত্মা গান্ধীৰ আহ্বানক্ৰমে ১৯৩০ চনত সমগ্ৰ ভাৰতত আইন আমান্য আন্দোলন আৰম্ভ হৈছিল।

অসমত হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা, মহম্মদ তৈয়বুল্লা, বিষ্ণুৰাম মেধি, অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰী আদিৰ নেতৃত্বত জনসাধাৰণ গুৱাহাটীৰ জৰ্জ ফিল্ডত একত্ৰিত হৈ মহাত্মা গান্ধীৰ নেতৃত্বত আৰম্ভ হোৱা লোণ আইনৰ প্ৰতি আনুগত্য প্ৰদৰ্শন কৰে। কলিকতাত পঢ়ি থকা লীলাধৰ বৰুৱাই এই দাণ্ডি যাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।

কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত লাহোৰ কংগ্ৰেছৰ সিদ্ধান্ত মতে আইন অমান্য আন্দোলনৰ কাৰ্যসূচী পালন কৰাত অসুবিধাই দেখা দিয়ে। অসমৰ কংগ্ৰেছ নেতৃত্বই ঘোষণা কৰিছিল যে, অসম এনে এক বৃহৎ আন্দোলনৰ বাবে প্ৰস্তুত নহয়। তৰুণ ৰাম ফুকন, ৰোহিনী কুমাৰ চৌধুৰী, নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ আদি নেতাৰ আন্দোলনৰ সময়ত কোনো সক্ৰিয়তা নাছিল।আনহাতে, হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা, মহম্মদ তৈয়বুল্লা, বিষ্ণুৰাম মেধি, অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰীৰ দৰে নিষ্ঠাৱান নেতাসকলে কোনোমতে সংগঠনৰ কাম-কাজ চলাই ৰাখিছিল। আন্দোলনৰ বিভিন্ন দিশ চাবলৈ বহুতো সমিতি আৰু উপসমিতি গঠন কৰা হৈছিল। এই সমিতিবিলাকৰ উদ্দেশ্য আছিল পুজি বৃদ্ধি কৰা, বিদেশী বস্তু বৰ্জন কৰা, কানি আৰু সুৰাৰ ব্যৱহাৰৰ প্ৰতিবাদ কৰা, শোষণ আৰু দমনমূলক আইনৰ বিৰোধিতা কৰা।

অমিয় কুমাৰ দাসৰ দৰে যুৱ নেতাই ছাত্ৰসকলক আন্দোলনৰ লগত জড়িত কৰিবলৈ চেষ্টা চলাইছিল, যদিও প্ৰথম অৱস্থাত আশানুৰূপ সহাৰি পোৱা নাছিল। অৱশ্যে ১৯৩০ চনৰ ১৪ এপ্ৰিলত জৱাহৰলাল নেহেৰু আৰু ৫ মে’ত মহাত্মা গান্ধীক পুলিচে গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ প্ৰতিবাদত এক বৃহৎ সংখ্যক ছাত্ৰই হৰতালত অংশ গ্ৰহণ কৰিছিল। ছাত্ৰসকলে শিক্ষানুষ্ঠানসমূহ বৰ্জন কৰিছিল। কানিংহাম চাৰ্কুলাৰ জাৰি কৰি ছাত্ৰ আৰু তেওঁলোকৰ অভিভাৱকসকলক আন্দোলনত অংশ লোৱাৰ পৰা বিৰত ৰাখিছিল। চৰকাৰে দোষী সাব্যস্ত হোৱা সকলক জৰিমণা বিহাৰ লগতে ছাত্ৰ বৃত্তিৰ পৰা তেওঁলোকক বঞ্চিত কৰা হ'ব বুলি ঘোষণা জাৰি কৰিছিল। চৰকাৰৰ এই প্ৰৰোচনামূলক কাৰ্যই ছাত্ৰসকলক আন্দোলনত অংশ গ্ৰহণ কৰিবলৈ উৎসাহিতহে কৰিছিল।

১৯৩০ চনৰ জুলাই আৰু আগষ্ট মাহত ক্ৰমে ১৫,১৮৬ জনৰ ভিতৰত ৩১১৭ জন ছাত্ৰই শিক্ষানুষ্ঠান ত্যাগ কৰে। মদ আৰু কানিৰ দোকানসমূহ বন্ধ কৰি পেলোৱা হৈছিল। ৫০ শতাংশ ভূমিৰ খাজানা হ্ৰাসৰ দাবীৰে কৃষকসকলো এই আন্দোলনত জপিয়াই পৰিল।

মুঠতে ছাত্ৰসকলৰ সৱল নেতৃত্বত আইন অমান্য আন্দোলনে অসমত যথেষ্ঠ প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।

ভাৰতৰ অন্য প্ৰান্তৰ দৰে অসমতো কংগ্ৰেছৰ প্ৰধান নেতাসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ লগতে অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটি, জিলা কংগ্ৰেছ কমিটি অন্যান্য ঐক্যমঞ্চসমূহক অবৈধ ঘোষণা কৰা হৈছিল। সকলো ধৰণৰ সভা, হৰতাল আৰু মানুহৰ সমাগম নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল। অসমত আন্দোলন অহিংসা পদ্ধতিৰে হৰতাল, শোভাযাত্ৰা, সমাৰোহ আৰু পিকেটিং আদিৰ জৰিয়তে আৰম্ভ হৈছিল। জেলত থকা নেতাসকলৰ ওপৰত পুলিচৰ অত্যাচাৰে সীমা চেৰাই গৈছিল। ইয়াৰ পৰিণতিতে আন্দোলনটো হিংসাত্মক হৈ উঠে। আন্দোলনকাৰীসকলে চৰকাৰী ঘৰ-দুৱাৰ নষ্ট কৰাৰ লগতে সামৰিক অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ সৰবৰাহী পথসমূহ ধ্বংস কৰি দিয়ে। নগাওঁ আৰু দৰঙত চৰকাৰী সা-সম্পত্তি ধ্বংস কৰাৰ লগতে চৰকাৰী বিষয়াক হাৰাশাস্তি কৰা হৈছিল। গোলাঘাটৰ সৰুপথাৰ, কামৰূপৰ পাণবাৰী, ৰঙিয়া, শিৱসাগৰৰ চাফ্ৰাইত ৰে'লপথ বগৰুৱাৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল।আন্দোলনকাৰীসকলক প্ৰশমিত কৰিবলৈ ব্ৰিটিছে দমনমূলক নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। শ শ নিৰপৰাধী লোক পুলিচৰ লাঠিৰ কোবত আহত হৈছিল। নগাওঁ, বঢ়মপুৰ, গহপুৰ, বেবেজীয়া, ঢেকীয়াজুলী, পাটাৰকুছি আৰু গোৱালপাৰা আদি বিভিন্ন ঠাইত প্ৰায় ২৭ গৰাকী প্ৰতিবাদকাৰী শ্বহীদ হৈছিল। গহপুৰত ১৪ বছৰীয়া এগৰাকী কিশোৰী (কনকলতা বৰুৱা)য়ে এই আন্দোলনত আত্মবলিদান দিছিল। হাজাৰ হাজাৰ লোকক জেলত ভৰোৱা হৈছিল।সৰুপথাৰত ৰে'ল বগৰোৱাৰ অপৰাধত কুশল কোঁৱৰক ফাঁচি দিয়া হৈছিল। চৰকাৰে আন্দোলনকাৰী ৰাইজৰ অসামৰিক অধিকাৰ, বাক স্বাধীনতা, সংবাদ মাধ্যমৰ স্বাধীনতা খৰ্ব কৰিছিল। আন্দোলনৰ নেতাসকলক বহিঃবিশ্বৰ সৈতে যোগাযোগ বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল। জেলৰ বাহিৰত থকা কিছুমান নেতাই আত্মগোপন কৰি এই আন্দোলনটো আগবঢ়াই নিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। অসমত এই আত্মগোপনকাৰী সংগঠনৰ নেতৃত্ববহন কৰিছিল শংকৰ চন্দ্ৰ বৰুৱা, মহেন্দ্ৰনাথ হাজৰিকা, জ্যোতি প্ৰসাদ আগৰৱালা, লক্ষ্মীপ্ৰসাদ গোস্বামী, ব্ৰজনাথ শৰ্মা, গহনচন্দ্ৰ গোস্বামীয়ে। এনে সংগঠন শিৱসাগৰ, নগাঁও, দৰং, কামৰূপ, বজালী আদি অঞ্চলত গঢ় লৈ উঠিছিল। আন একাংশ আন্দোলনকাৰীয়ে ব্ৰিটিছৰ সমান্তৰালকৈ অসমৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত চৰকাৰ গঠন কৰিছিল। অসমৰ বজালী, ঢকুৱাখানা, ৰহা, জামুগুৰী, বাঁহজানি আদি ঠাইত আন্দোলনকাৰীয়ে গাওঁ পঞ্চায়ত গঠন কৰি স্থানীয় শাসন ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিছিল। কংগ্ৰেছৰ নেতাসকলে কাৰাবাস খাতি থকাৰ সময়তে ১৯৪৪ চনত ইংৰাজ চৰকাৰে সৰ্বশক্তি প্ৰয়োগ কৰি আন্দোলনৰ জুই প্ৰশমিত কৰিছিল।

অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ঃ- ১৯২৩ চনত কৰিমগঞ্জত আৰু তাৰ পিছত তিতাবৰত অন্য এক কৃষি গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ প্ৰতিষ্ঠাই অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আৰম্ভণি পদক্ষেপ আছিল। এই কেন্দ্ৰসমূহে যদিও গৱেষণা আৰু প্ৰশিক্ষণ আবিৰামভাৱে চলাই গৈছিল তথাপি এখন সুকীয়া কৃষি আৰু পশু মহাবিদ্যালয়ৰ আৱশ্যকীয় হৈ পৰিছিল। তাৰে পৰিপ্ৰেক্ষিতত বৰদলৈ মন্ত্ৰীসভাৰ দিনত ১৯৪৮ চনত নগাঁওত অসম পশু মহাবিদ্যালয় আৰু যোৰহাটত অসম কৃষি মহাবিদ্যালয় স্থাপন কৰা হৈছিল। এই দুয়োখন মহাবিদ্যালয় সামৰি ১৯৬৯ চনত অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপন কৰা হয়। অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয় উত্তৰ-পূৱৰ একমাত্ৰ আৰু প্ৰথম বৃত্তিমুখী বিশ্ববিদ্যালয়।

এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মূল উদ্দেশ্যসমূহ হৈছে 一

(ক) কৃষিত মানৱ সম্পদৰ বিকাশ সাধন কৰা।

(খ) কৃষিত বিকাশৰ বাবে নিৰন্তৰ গৱেষণা কৰা।

(গ) প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ উন্নতি আৰু ইয়াৰ ৰাজহুৱা প্ৰচাৰ কৰা।

(ঘ) কৃষিখণ্ডত প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ ব্যৱহাৰ প্ৰসাৰিত কৰা।

(ঙ) কৃষিখণ্ডৰ লগত জড়িত সকলো শ্ৰেণীৰ লোকৰ মাজত এক সামঞ্জস্য ৰক্ষা কৰা আৰু খাদ্যৰ ক্ষেত্ৰত নিৰাপত্তাৰ সৃষ্টি কৰা।

গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ঃ- উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আটাইতকৈ পুৰণি আৰু প্ৰথমখন ৰাজহুৱা বিশ্ববিদ্যালয় হ'ল গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৪৮ চনৰ ২৬ জানুৱাৰী তাৰিখে এই বিশ্ববিদ্যালয়খন স্থাপন কৰা হৈছিল। গুৱাহাটীত বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপন কৰাৰ সম্ভৱ বুলি পোনতে মত প্ৰকাশ কৰিছিল কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয় আয়োগৰ অধ্যক্ষ ছাৰ মাইকেল ছেডলাৰে। এই সম্পৰ্কত ১৯১৭ চনত শিৱসাগৰত অনুষ্ঠিত আছাম এছ’চিয়েচনৰ বাৰ্ষিক সভাতো এখন বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপনৰ বাবে ৰাজহুৱা দাবী উত্থাপিত হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত যাবতীয় তথ্যপাতি আৰু স্থান নিৰ্বাচন কৰিবলৈ ১৯৪০ চনত সূৰ্য কুমাৰ ভূঞাক বিশেষ বিষয়া হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। অসম চৰকাৰৰ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় অধিনিয়ম ১৯৪৭ ৰ অধীনত ১৯৪৮ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়। প্ৰতিষ্ঠাকালত ইয়াৰ অধীনত ১৭ খন মহাবিদ্যালয় আৰু ৮ টি স্নাতকোত্তৰ বিভাগ আছিল।

অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ঃ- ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ প্ৰথমখন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় স্থাপন কৰা হৈছিল। ১৯০০ চনত ডিব্ৰুগড়ত ডঃ জন বেৰী হোৱাটৰ ৫০,০০০ টকাৰ অনুদানৰ পুঁজিৰে "বেৰী হোৱাইট মেডিকেল স্কুল" স্থাপন হৈছিল। ডঃ জন বেৰী হোৱাট আছিল লখিমপুৰৰ চিভিল ছাৰ্জন। ১৯১০ চনত এই চিকিৎসা বিদ্যালয়খনৰ বাবে ইংলেণ্ডৰ পৰা দুটা এক্স-ৰে মেচিন আমদানি কৰি অনা হৈছিল আৰু ৰেডিঅ'লজী বিভাগ আৰম্ভ কৰা হৈছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত এই বিদ্যালয়খন ওচৰৰে এখন চিকিৎসালয়ৰ চৌহদলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হৈছিল। যিখন যুদ্ধৰ সময়ত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সৈন্য বাহিনীয়ে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। স্বাধীনতাৰ পিছত ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰ তাৰিখে এই বিদ্যালয়খনক আনুষ্ঠানিকভাৱে "অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়" নামেৰে নামাংকিত কৰা হয় ।

যোৰহাট সার্বজনিক সভা এক সমাৰোহ সংঘঠন হিচাপে গঠন কৰা হৈছিল, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল অসমীয়া জনগণে সমাজিক আৰু সাংস্কৃতিক উন্নতিৰ বাবে এক প্লাটফৰ্ম গঢ়ি তোলা। এই সভাই জনসাধাৰণৰ বাবে শিক্ষামূলক, সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক কাৰ্য্যসূচী আগবঢ়াইছিল। লগতে, সভাই ৰাজ্যিক স্বায়ত্তশাসনৰ অধিকাৰ, কৃষিৰ উন্নতি আৰু জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ ক্ষেত্ৰত সচেতনতা বৃদ্ধি কৰাতো গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল।

কাৰ্য্যাবলী হিচাপে, যোৰহাট সার্বজনিক সভাই বিভিন্ন সভা-সমাৰোহ আয়োজন কৰিছিল, য’ত স্থানীয় সমস্যাবোৰৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল আৰু জনসাধাৰণক সংগঠিত কৰি আন্দোলনসমূহৰ বাবে প্ৰেৰণা যোগাইছিল। ইয়াৰ লগতে, সভাই সামাজিক ন্যায়ৰ বাবে প্ৰতিবাদ আৰু আন্দোলনৰ উদ্যোগো লৈছিল।

অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভাৰ অৱদান আছিল অসমত অসমীয়া ভাষাৰ গঠন, উন্নয়ন আৰু সংস্কৃতিৰ ৰক্ষা কৰা। সভাই অসমীয়া ভাষাৰ উন্নতিৰ বাবে বিভিন্ন উদ্যোগ গ্ৰহণ কৰিছিল, যেনে:

ভাষা সন্মিলন: সভাই অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰচাৰ আৰু ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত জনসাধাৰণৰ মাজত সজাগতা বৃদ্ধি কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল।

শিক্ষা: অসমীয়া ভাষাত শিক্ষা প্ৰদানৰ বাবে উপযুক্ত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰি স্থানীয় বিদ্যালয়সমূহত অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰবেশ ঘটাইছিল।

সাহিত্য আৰু সংস্কৃতি: অসমীয়া সাহিত্যৰ উন্নয়ন আৰু সংস্কৃতিৰ ৰক্ষা কৰাৰ বাবে সাহিত্যিক অনুষ্ঠান আয়োজন কৰি স্থানীয় লেখক আৰু কবিৰ উদ্যোগক উৎসাহিত কৰিছিল।

সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান: সভাই অসমীয়া সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানসমূহ আয়োজন কৰি ভাষা আৰু সংস্কৃতিক প্ৰসাৰিত কৰা।

এই সকলোবোৰে অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু উন্নতিৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূর্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।

স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সময়ত অসমত অসমীয়া জাতীয়তাবাদী চেতনা উত্থানৰ একাধিক কাৰণ আছিল:

ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ সুৰক্ষা: অসমত অসমীয়া ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ সুৰক্ষাৰ দাবী আগবঢ়াই বহু লোক জাতীয়তাবাদী চেতনাৰে সংগঠিত হৈছিল।

ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ: ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন আৰু অন্যান্য প্ৰতিবাদকাৰীৰ সৈতে অসমত জনসাধাৰণৰ মধ্যে এক বৃহৎ প্ৰতিবাদী চেতনা গঢ়ি উঠিছিল, যি অসমীয়া জাতীয়তাবাদক অধিক শক্তিশালী কৰিছিল।

স্থানীয় নেতা আৰু সংগঠন: স্থানীয় নেতাসকল আৰু বিভিন্ন সামাজিক সংগঠনে অসমত জাতীয়তাবাদী ভাবনাৰ প্ৰচাৰ কৰিছিল, যাৰ ফলত অসমীয়া লোকৰ মাজত এক একত্ৰিত চেতনা জন্ম লোৱা।

সাংস্কৃতিক চেতনাৰ উন্নতি: অসমত সাহিত্য, নাটক আৰু সংগীতৰ মাধ্যমে অসমীয়া জাতিতাত্বিক চেতনাৰ উন্নতি ঘটিছিল, যিয়ে জনগণক উদ্বুদ্ধ কৰিছিল।

এই সকলোবোৰ মিলি অসমত অসমীয়া জাতীয়তাবাদী চেতনাৰ উত্থান ঘটাইছিল।

অসমত অসহযোগ আন্দোলনে প্ৰসাৰ লাভ কৰিবলৈ কেইটামান কাৰণ আছিল:

গান্ধীজীৰ নেতৃত্ব: গান্ধীজীৰ 'অসহযোগ' আন্দোলনৰ আহ্বানে অসমৰ লোকসকলক অধিক আগ্ৰহিত কৰিছিল।

সামাজিক সংগঠনসমূহৰ সহযোগিতা: বিভিন্ন সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক সংগঠনসকলে আন্দোলনক সমৰ্থন আগবঢ়াই, জনগণৰ মাজত সজাগতা সৃষ্টি কৰিছিল।

সর্বজনৰ অংশগ্ৰহণ: অসমৰ বিভিন্ন স্তৰৰ লোকসকলে—কৃষক, শ্রমিক, মহিলা—এতিয়া সক্ৰিয়ভাৱে আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।

স্থানীয় নেতাসকলৰ ভূমিকা: স্থানীয় নেতাসকলে আন্দোলনৰ বাবে প্ৰেৰণা দিয়া আৰু স্থানীয় ক্ষেত্ৰত আগুৱাই অহা জনসাধাৰণৰ মাজত বোধ গঢ়িবলৈ সহায় কৰিছিল।

বিৰোধ আৰু প্ৰতিবাদ: অসমত ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বিভিন্ন বিৰোধ আৰু প্ৰতিবাদৰ কাৰণে আন্দোলন অধিক শক্তিশালী হৈছিল।

এইসকল কাৰণেই অসহযোগ আন্দোলনে অসমত যথেষ্ট প্ৰসাৰ লাভ কৰিছিল।

ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনত অসমৰ মানুহৰ ভূমিকা উল্লেখযোগ্য আছিল। ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত আন্দোলন আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত, অসমৰ জনসাধাৰণে ব্যাপক সক্ৰিয়তা প্ৰদৰ্শন কৰিলে।

জনসাধাৰণৰ অংশগ্ৰহণ: অসমত অসংখ্য লোক সংগঠিত হৈ আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। গান্ধীজীৰ 'কৰিম কিম্বা মৰিম' শ্লোগানৰ তলে, বিভিন্ন স্থলত সভা, হরতাল আৰু পিকেটিং চলিছিল।

নেতাসকলৰ গ্ৰেপ্তাৰ: আন্দোলনৰ সময়ছোৱাত কংগ্ৰেছৰ নেতা, যেনে কনকলতা বৰুৱা, আটক কৰা হৈছিল। তাত প্ৰতিবাদ ৰূপে জনসাধাৰণৰ আৰু অধিক অংশগ্ৰহণ ঘটে।

হিংসাত্মক কাৰ্যকলাপ: কিছু অঞ্চলত আন্দোলন হিংসাত্মক ৰূপ লৈছিল। চৰকাৰী দফতৰ আৰু সম্পত্তিৰ ওপৰত আক্ৰমণ হৈছিল।

সামাজিক সজাগতা: ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনে অসমত নৱজাগৰণ আৰু সামাজিক সজাগতা বৃদ্ধি কৰিছে।

ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ দমন: চৰকাৰে কঠোৰ হাতে আন্দোলন দমন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিলে, কিন্তু অসমবাসী এই দমনক মুখা-মুখি কৰি আন্দোলন অব্যাহত ৰাখিছিল।

এইসকল কাৰণে, ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনত অসমৰ মানুহৰ ভূমিকা গুৰুত্বপূর্ণ আৰু ঐতিহাসিক আছিল।

বৰদলৈ মন্ত্ৰীসভাৰ নেতৃত্বত অসমত কিছুমান গুৰুত্বপূর্ণ শিক্ষানুষ্ঠান স্থাপন কৰা হৈছিল। সেয়ে, এই শিক্ষানুষ্ঠানসমূহৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত বিৱৰণ তলত দিয়া হৈছে:

অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়: ১৯৬৯ চনত গঢ়ি তোলা এই বিশ্ববিদ্যালয়টি কৃষি খণ্ডত উন্নতি আৰু গৱেষণাৰ বাবে বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে। কৃষি আৰু পশু চিকিৎসা শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এক গুৰুত্বপূর্ণ কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিগণিত।

গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়: ১৯৪৮ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত প্ৰতিষ্ঠা কৰা এই বিশ্ববিদ্যালয়টি উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমখন ৰাজহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়। ইয়াৰ অধীনত বহুতো মহাবিদ্যালয় আৰু স্নাতকোত্তৰ বিভাগ আছিল।

অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়: ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰ তাৰিখে আনুষ্ঠানিকভাৱে নামকৰণ কৰা হয়। এই মহাবিদ্যালয়টি চিকিৎসা শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমখন।

এই শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে অসমৰ শিক্ষাগত উন্নতি, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰিছে।

অসমত 'ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন'ৰ কাৰ্যাৱলী আৰু প্ৰভাৱ নিম্নলিখিতভাৱে দাঙি ধৰা হৈছে:

কাৰ্যাৱলী:

বিক্ষোভ আৰু প্রতিবাদ: অসমতো আন্দোলন দমন কৰিবলৈ চৰকাৰী নিষেধাজ্ঞা থাকিলেও, লোকসকল হৰতাল, সমাৰোহ, আৰু পিকেটিংৰ জৰিয়তে প্ৰতিবাদ কৰিছিল।

হিংসাত্মক ঘটনাসমূহ: আন্দোলনৰ সময়ছোৱাত, জনসাধাৰণে চৰকাৰী ঘৰ-দুৱাৰ আক্ৰমণ আৰু ৰেলপথ ধ্বংস কৰাৰ দৰে কাৰ্যকলাপত অংশ লৈছিল।

নেতাসকলৰ গ্ৰেপ্তাৰ: আন্দোলন চলি থাকোঁতে কংগ্ৰেছৰ নেতাসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল, যাৰ ফলত আন্দোলন অধিক সংগঠিত হৈ পৰিছিল।

প্ৰভাৱ:

জনসাধাৰণৰ উৎসাহ: গান্ধীজীৰ 'কৰিম কিম্বা মৰিম' শ্লোগানে জনসাধাৰণক একতা আৰু উৎসাহিত কৰিছিল, যাৰ ফলত বহুতো লোক আন্দোলনত যোগদান কৰিছিল।

ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ দমননীতি: আন্দোলন দমন কৰিবলৈ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে কঠোৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছিল, যাৰ ফলত অসংখ্য লোক গুলিত নিহত হৈছিল আৰু অনেকেই জেলত আছিল।

জাতীয়তাবাদী চেতনা: ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনে অসমত তথা সমগ্ৰ দেশত জাতীয়তাবাদী চেতনাৰ উত্থান ঘটাইছিল, যাৰ ফলত স্বাধীনতা আন্দোলন অধিক প্ৰবল হৈ উঠিছিল।

এই আন্দোলনে অসমত এক শক্তিশালী রাজনৈতিক সচেতনতা আৰু জাতীয়তাবাদৰ অনুভূতিৰ জন্ম দিছিল।

যোৰহাট সার্বজনিক সভা অসমৰ এটি গুৰুত্বপূর্ণ সংগঠন, যাৰ লক্ষ্য আছিল সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক উন্নতি সাধন। এই সভাৰ কিছু মুখ্য কাৰ্য্যাবলী আৰু অৱদান নিম্নলিখিত:

সামাজিক সজাগতা: যোৰহাট সার্বজনিক সভাই অসমত সামাজিক সজাগতা বৃদ্ধি কৰাৰ বাবে নানা অনুষ্ঠান আৰু আলোচনা সমাৰোহ আয়োজন কৰিছিল।

শিক্ষা আৰু সংস্কৃতিৰ বিকাশ: সভাই শিক্ষা আৰু সংস্কৃতিৰ উন্নয়ন আৰু সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছিল। শিক্ষা ক্ষেত্ৰত বিভিন্ন প্ৰতিষ্ঠানৰ স্থাপন আৰু সংস্কৃতিত উৎসৱ পালনৰ মাধ্যমে স্থানীয় সংস্কৃতিক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰিছিল।

ৰাজনৈতিক জাগৰণ: যোৰহাট সার্বজনিক সভাই অসমত রাজনৈতিক জাগৰণৰ ক্ষেত্ৰতও উৎসাহিত কৰিছিল। এই সভাৰ মাধ্যমে বিভিন্ন আন্দোলন আৰু নীতি-নিয়মৰ বাবে প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল, যাৰ ফলত স্থানীয় জনসাধাৰণৰ মাজত জাতীয়তাবাদী চেতনা বৃদ্ধি পোৱা গৈছিল।

সমস্যাসমূহৰ সমাধান: সভাই স্থানীয় সমস্যা সমাধানৰ বাবে বিভিন্ন জনপ্ৰতিনিধি আৰু চৰকাৰী কৰ্মকৰ্তাসকলৰ সৈতে আলোচনা কৰিছিল, যাৰ জৰিয়তে জনসাধাৰণৰ সমস্যা সমাধানৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল।

একতা আৰু সংগঠন: যোৰহাট সার্বজনিক সভাই স্থানীয় লোকসকলৰ মাজত একতা আৰু সংগঠন সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, যাতে সকলোৱে মিলিত হৈ উন্নতিৰ বাবে কাম কৰিব পাৰে।

এইদৰে, যোৰহাট সার্বজনিক সভাই অসমত সামাজিক, সাংস্কৃতিক আৰু ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান ৰখা।

মহাত্মা গান্ধীয়ে সূচনা কৰা আইন অমান্য আন্দোলনত অসমৰ মানুহে অহিংসা পদ্ধতিৰে হৰতাল, শোভাযাত্ৰা, সমাৰোহ আৰু পিকেটিং আদিৰ মাধ্যমেৰে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। আন্দোলন চলাকালত, কংগ্ৰেছৰ নেতাসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পিছত, অসমত জনসাধাৰণে চৰকাৰী ঘৰ-দুৱাৰ আক্ৰমণ কৰাৰ লগতে ৰেলপথ আৰু সামৰিক বাহিনীৰ অস্ত্র-শস্ত্ৰ সৰবৰাহৰ পথসমূহ ধ্বংস কৰি দিছিল। বিশেষকৈ নগাঁও আৰু দৰং জিলাত চৰকাৰী বিষয়াবোৰক হাৰাশাস্তি কৰা হৈছিল।

এইদৰে, অসমৰ মানুহে বিভিন্ন প্ৰতিক্ৰিয়াৰ মাধ্যমে আইন অমান্য আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।

'জোনাকী' কাকতৰ প্ৰথম সম্পাদক আছিল বৈদ্যনাথ শৰ্মা ।

১৯৪২ চনৰ "ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন"ত অসমৰ মানুহে বিভিন্ন পদ্ধতিৰে যোগদান কৰিছিল। আন্দোলন অহিংসা পদ্ধতিৰে আৰম্ভ হৈছিল, য'ত সভা, হরতাল, শোভাযাত্রা আৰু পিকেটিং অন্তর্ভুক্ত আছিল। কিন্তু চৰকাৰে কঠোৰ হাতেৰে এই আন্দোলন দমন কৰাৰ চেষ্টা কৰাত, বহু লোক জেলত গৈছিল আৰু আন্দোলনে হিংসাত্মক ৰূপ ধাৰণ কৰিছিল। জনসাধাৰণে চৰকাৰী সম্পত্তি আক্রমণ কৰা, ৰেলপথ আৰু সামৰিক বাহিনীৰ অস্ত্র সৰবৰাহৰ পথসমূহ ধ্বংস কৰিছিল। বিশেষকৈ নগাঁও আৰু দৰং জিলাত এই ঘটনা সংঘটিত হৈছিল।

অতীতৰ নেতাসকলৰ গ্ৰেপ্তাৰ আৰু অত্যাচাৰৰ ফলস্বৰূপ, অসমত বহু লোক এই আন্দোলনত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৪২ চনৰ আন্দোলন ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইত হিংসাত্মক ৰূপ লৈছিল আৰু অসমৰ জনসাধাৰণেও ব্যাপকভাৱে যোগদান কৰিছিল।

ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সময়ত অসমত "যোৰহাট সার্বজনিক সভা" গঠন হৈছে ১৯৪৬ চনৰ আগতে। এই সভা মূলত অসম প্ৰদেশ কংগ্রেছ কমিটীৰ সহযোগিতাৰে গঠন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল অসমত জাতীয়তাবাদী চেতনাক জাগ্ৰত কৰা আৰু স্বাধীনতা আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ কৰা।

প্ৰধান কাৰ্যকলাপবোৰ অন্তর্ভুক্ত কৰিছিল:

আন্দোলনৰ প্ৰচাৰ-প্ৰসাৰ কৰাৰ বাবে সভা আৰু আলোচনা অনুষ্ঠিত কৰা।

প্ৰতিবাদী কাৰ্যকলাপৰ আয়োজন কৰা, যেনে হৰতাল আৰু শোভাযাত্ৰা।

আন্দোলনৰ সন্দৰ্ভত জনসাধাৰণক সচেতন কৰা আৰু স্থানীয় লোকসকলক যুক্ত কৰা।

কংগ্ৰেছৰ নীতি আৰু সিদ্ধান্তসমূহৰ বিষয়ে অৱগত কৰা।

এই সভাই অসমত স্বাধীনতা আন্দোলনৰ শক্তি বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূর্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছিল।

ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনত অসমৰ মানুহৰ ভূমিকা বিশেষভাবে উল্লেখযোগ্য। ১৯৪২ চনত মহাত্মা গান্ধীৰ নেতৃত্বত আৰম্ভ হোৱা এই আন্দোলন অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত ব্যাপক সমৰ্থন লাভ কৰিছিল।

অসমৰ লোকসকল আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে আগবাঢ়ি আহিছিল। তেওঁলোকে হরতাল, সমাৰোহ, আৰু পিকেটিংৰ মাধ্যমে আন্দোলনৰ প্ৰচাৰ কৰিছিল। বিশেষকৈ, নগাঁও আৰু দৰং জিলাত চৰকাৰী ঘৰ-দুৱাৰ আক্রমণ, ৰেলপথৰ ধ্বংস আৰু আৰক্ষীৰ সৈতে সংঘৰ্ষ ঘটিছিল।

ব্ৰিটিছ চৰকাৰে এই আন্দোলন দমন কৰিবলৈ কঠোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছিল, তাতেও অসমৰ লোকসকলৰ মনোবল ভাঙি নাছিল। তেওঁলোকে আত্মগোপনকাৰী নেতাসকলৰ নেতৃত্বত আন্দোলন অব্যাহত ৰাখিছিল।

সেই সময়ত অসমৰ কংগ্ৰেছ নেতা আৰু সাধাৰণ জনতাৰ ভিতৰত একতা আৰু জাতীয়তাবাদী চেতনা বৃদ্ধি হৈছিল, যি স্বাধীনতা আন্দোলনক অতি শক্তিশালী কৰিছিল। এইদৰে, অসমৰ লোকসকল ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনত এক গুৰুত্বপূর্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।

অসমত অসহযোগ আন্দোলন ১৯২০ চনত আৰম্ভ হৈছিল, যাৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল ব্রিটিছ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে জনসাধাৰণৰ একতা আৰু প্ৰতিবাদ সৃষ্টি কৰা। আন্দোলনৰ কাৰ্য্যসূচী মূলত তলৰ দিশসমূহত ৰূপায়িত কৰা হৈছিল:

কংগ্ৰেছৰ আহ্বান: ভাৰতীয় কংগ্ৰেছৰ নেতৃত্বত অসহযোগ আন্দোলনৰ আহ্বান জনোৱা হৈছিল, য'ত অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ নেতাসকল সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।

অবৈধ আইনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ: অসমত ব্রিটিছ চৰকাৰৰ আইনসমূহৰ বিৰুদ্ধে জনসাধাৰণৰ দ্বাৰা প্ৰতিবাদ কৰা হৈছিল। মানুহে অবৈধ আইন মানি লোৱা নাছিল।

বিদ্যালয় আৰু কলেজৰ ব্ৰেক: অসমত কিছুমান বিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয় আন্দোলনৰ সমৰ্থনত বন্ধ হৈছিল, আৰু ছাত্র-ছাত্রীসকলে আন্দোলনত অংশ ল’বলৈ স্কুল-বিধি অমান্য কৰিছিল।

বাণিজ্য আৰু ব্যবসাৰ প্ৰতিবাদ: কিছু বাণিজ্যিক প্রতিষ্ঠান আন্দোলনৰ সৈতে সংযুক্ত হৈছিল আৰু ব্রিটিছ সামগ্ৰীৰ ব্যৱহাৰ বর্জন কৰা হৈছিল।

হৰতাল আৰু সভা: বিভিন্ন স্থানত সভা, হৰতাল, আৰু সমাবেশ আয়োজন কৰা হৈছিল, য'ত সমষ্টিগতভাবে আন্দোলনৰ উদ্দেশ্য আৰু তাৎপর্য বুজাই দিয়া হৈছিল।

এইদৰে, অসমত অসহযোগ আন্দোলন কাৰ্য্যসূচী সাফল্যমণ্ডিত ৰূপে চলিত আছিল, যি ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ এক গুৰুত্বপূর্ণ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।

ব্রিটিছ শাসনাধীন অসমত আসাম এছ'চিয়েচনে সমাজ সংস্কাৰৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰ কিছু উল্লেখযোগ্য অৱদান হ'ল:

শিক্ষাৰ প্ৰচাৰ: আসাম এছ'চিয়েচনে শিক্ষা বিস্তাৰৰ বাবে বহু উদ্যোগ গ্ৰহণ কৰিছিল। বিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয় স্থাপন কৰি, শিক্ষাৰ প্ৰচাৰ বৃদ্ধি কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল।

সামাজিক সচেতনতা: সংগঠনটি সমাজৰ বিভিন্ন সমস্যাবোৰৰ ওপৰত জনসাধাৰণৰ মাজত সচেতনতা সৃষ্টি কৰিবলৈ বিভিন্ন অনুষ্ঠান আয়োজন কৰিছিল। বিশেষকৈ স্বাস্থ্য, পৰিৱেশ, আৰু সাংস্কৃতিক বিষয়সমূহৰ ওপৰত প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল।

মহিলাৰ অধিকাৰ: মহিলাৰ সামাজিক স্থিতি উন্নত কৰাৰ বাবে আসাম এছ'চিয়েচনে মহিলাৰ শিক্ষা আৰু আৰ্থিক সশক্তিকৰণৰ ওপৰত বিশেষ মনোযোগ দিছিল।

দলিত আৰু নিম্নবর্ণৰ সহায়: দলিত আৰু নিম্নবর্ণৰ লোকসকলৰ বাবে সামাজিক ন্যায় আৰু সমানাধিকাৰৰ দাবি উত্থাপন কৰিছিল।

ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পুনৰুজ্জীৱন: অসমত বিভিন্ন ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰি, স্থানীয় সংস্কৃতিৰ পুনৰুজ্জীৱনৰ বাবে চেষ্টা কৰিছিল।

আসাম এছ'চিয়েচনৰ এই সকলো উদ্যোগসমূহে অসমত সমাজ সংস্কাৰৰ ক্ষেত্ৰত এক নতুন জাগৰণ সৃষ্টিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি, বিভিন্ন সামাজিক সমস্যাৰ সমাধানলৈ এক পদক্ষেপ আগবঢ়াইছিল।

ইংৰাজসকলৰ বিৰুদ্ধে অসমত বিভিন্ন ঠাইত ৰায়ত সভাসমূহ গঢ়ি উঠিবলৈ কেইটামান মুখ্য কাৰণ আছিল। এই সভাসমূহে অসমবাসীৰ স্বাধীনতা আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ বাবে একত্ৰিত হোৱাৰ প্লেটফর্মৰ কাৰ্য্য কৰে।

জাতীয় চেতনাৰ উদয়: ১৯ শ শতিকাৰ শেষৰ পৰা অসমৰ মানসিকতা আৰু জাতীয় চেতনাৰ বিকাশৰ বাবে ৰায়ত সভাসমূহ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। জাতীয় নেতাৰ প্ৰেৰণাৰে লোকসকলক একত্ৰিত কৰি সভাসমূহ গঢ়া হৈছিল।

আৰ্থ-সামাজিক সমস্যাসমূহ: ইংৰাজী শাসনৰ ফলত অসমীয়া সমাজৰ ওপৰত পৰা আৰ্থ-সামাজিক প্ৰভাৱৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ সভাসমূহ আয়োজন কৰা হৈছিল। উদাহৰণস্বৰূপ, কৃষি, বাণিজ্য আৰু শ্ৰমৰ সমস্যা চৰ্চা হৈছিল।

শিক্ষা আৰু সাংস্কৃতিক চেতনাৰ বৃদ্ধিঃ সভাসমূহত শিক্ষা আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰসাৰৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছিল। ইয়াৰে লোকসকলৰ মাজত সচেতনতা বৃদ্ধি হৈছিল।

ৰোধী আন্দোলনৰ সংগঠন: সভাসমূহত বিৰোধী আন্দোলনৰ কাৰ্য্যসূচী আৰু পৰিকল্পনা গঢ়া হৈছিল। জনসাধাৰণৰ সমৰ্থনৰ বাবে আহ্বান জনাইছিল।

প্ৰচাৰ আৰু প্ৰচাৰবিধি: সভাসমূহৰ জৰিয়তে গণজাগৰণ আৰু জনসাধাৰণৰ মাজত ৰাইজৰ অধিকাৰৰ বিষয়ে পৰিচয় আৰু আলোচনা কৰাৰ বাবে বিভিন্ন প্ৰচাৰবিধি গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।

আসামত ৰায়ত সভাসমূহ গঢ়ি উঠাৰ ফলত ইংৰাজ শাসনৰ বিৰুদ্ধে অসমবাসীৰ চেতনাত এক বৃহৎ পৰিবর্তন ঘটিছিল, যি এক প্ৰকাৰৰ প্ৰাথমিক জাগৰণৰূপে পৰিগণিত হয়।